Lễ hội Thành Tuyên Tuyên Quang: Di sản văn hóa trung thu độc đáo

Lễ hội Thành Tuyên tại Tuyên Quang không chỉ là một sự kiện văn hóa đón Trung thu mà còn là một di sản độc đáo, mang đậm bản sắc của vùng đất xứ Tuyên. Nổi tiếng với những mô hình đèn lồng khổng lồ được chế tác tinh xảo bởi chính bàn tay người dân địa phương, lễ hội này thu hút hàng ngàn du khách mỗi năm, tạo nên một không khí rộn ràng, lung linh sắc màu.

Nguồn gốc và ý nghĩa của Lễ hội Thành Tuyên

Lễ hội Thành Tuyên có nguồn gốc từ tấm lòng yêu trẻ của người dân Tuyên Quang, mong muốn mang đến một đêm Rằm Trung thu thật vui tươi và ý nghĩa cho các em thiếu nhi. Ban đầu, hoạt động này xuất phát từ sự tự phát của một vài tổ dân phố, khi họ cùng nhau góp công, góp sức tạo ra những mô hình đèn lồng để rước trên các tuyến phố. Theo thời gian, lễ hội ngày càng phát triển và trở thành nét văn hóa đặc trưng, thu hút sự tham gia của đông đảo người dân và du khách.

Mỗi mô hình đèn trung thu không chỉ là sản phẩm của sự sáng tạo mà còn chứa đựng những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết dân gian, phản ánh đời sống lao động sản xuất và tình yêu quê hương của người dân xứ Tuyên. Bà Nguyễn Thị Tuyên, Tổ trưởng tổ dân phố 6, phường Tân Quang, thành phố Tuyên Quang chia sẻ: “Thông qua mô hình, chúng tôi muốn nhắc nhở con em hãy cố gắng phấn đấu học tập thật tốt, rèn luyện xứng đáng là thế hệ nối tiếp với truyền thống yêu nước, yêu quê hương của người dân xứ Tuyên và muốn nói với các bạn trên thế giới rằng Tuyên Quang chúng tôi đẹp lắm”.

Quy trình sáng tạo những mô hình đèn trung thu khổng lồ

Việc chế tác những mô hình đèn trung thu khổng lồ đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ và óc sáng tạo. Anh Phạm Ngọc Tuyên, với gần 10 năm kinh nghiệm làm mô hình đèn tại Tuyên Quang, chia sẻ về quá trình này:

• Vật liệu: Trước đây, vật liệu chủ yếu là tre, nứa, tuy nhiên việc tạo hình khá khó khăn. Ngày nay, sắt được sử dụng phổ biến hơn vì dễ uốn nắn, tạo hình và che đi các mối nối, giúp mô hình đẹp mắt hơn.
• Thiết kế và thi công: Các mô hình được lên ý tưởng, xây dựng chủ đề và thiết kế chi tiết. Quá trình thi công đòi hỏi sự đoàn kết, chung sức của người dân trong các tổ dân phố. Mỗi mô hình là sự kết hợp giữa trí tưởng tượng phong phú và kỹ thuật chế tác điêu luyện.
• Đa dạng chủ đề: Các mô hình thể hiện nhiều chủ đề khác nhau, từ những nhân vật yêu thích trong cổ tích, truyện ngụ ngôn đến những danh lam thắng cảnh của đất nước, khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia, hay những biểu tượng văn hóa đặc sắc của Tuyên Quang như chiếc thuyền rồng trên sông Lô.

Trong năm 2026, anh Tuyên cho biết đã tập trung sản xuất 14 mô hình theo đơn đặt hàng từ các tổ dân phố và cả các tỉnh lân cận như Thái Nguyên, Cao Bằng, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Thanh Hóa. Điều này cho thấy sức hút và sự lan tỏa của Lễ hội Thành Tuyên.

Trải nghiệm Lễ hội Thành Tuyên Tuyên Quang

Du khách khi đến với Tuyên Quang vào dịp Trung thu sẽ có cơ hội trải nghiệm một không gian văn hóa độc đáo và đầy màu sắc. Lễ hội Thành Tuyên được tổ chức vào dịp Trung thu hàng năm, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Điểm nhấn của Lễ hội chính là những xe mô hình đèn trung thu khổng lồ, muôn hình muôn vẻ, được người dân tự tay làm và rước qua các tuyến phố chính của thành phố. Xen kẽ là tiếng trống, tiếng nhạc và những điệu dân vũ truyền thống do các nam thanh, nữ tú trong trang phục dân tộc của 22 dân tộc anh em biểu diễn, tạo nên một bầu không khí náo nức, rộn ràng.

Vào những tối trước đêm Rằm Trung thu khoảng một tháng, các tuyến đường quanh thành phố Tuyên Quang lại rực rỡ sắc màu của hàng trăm mô hình đèn trung thu khổng lồ và đèn mini tham gia diễu hành. Năm nay, ước tính có trên 100 mô hình đèn trung thu khổng lồ và các đèn mini tham gia biểu diễn, mang đến một bữa tiệc thị giác mãn nhãn.

Lễ hội Thành Tuyên với các mùa trung thu trong tương lai

Lễ hội Thành Tuyên tiếp tục là một điểm hẹn văn hóa không thể bỏ lỡ vào mỗi dịp Trung thu. Với sự đầu tư ngày càng lớn về quy mô và chất lượng, lễ hội hứa hẹn sẽ mang đến nhiều bất ngờ và trải nghiệm thú vị cho du khách trong các năm tới, đặc biệt là trung thu tuyên quang 2024, trung thu tuyên quang 2025 và trung thu tuyên quang 2026. Lễ hội không chỉ gìn giữ nét đẹp truyền thống mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Tuyên Quang đến với bạn bè quốc tế. Việc duy trì và phát huy giá trị của lễ hội này sẽ góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của người dân và thúc đẩy du lịch địa phương phát triển bền vững.